Μαύρη επέτειος η σημερινή μέρα για τον Ελληνισμό... 29 Μαΐου 1453: Η Κωνσταντινούπολη πέφτει στα χέρια των Οθωμανών Τούρκων κι ακούγεται η κραυγή "η Πόλις εάλω". Η Πόλη των αγίων, των αυτοκρατόρων και των θρύλων περνά υπό οθωμανική κατοχή κι έτσι αρχίζει η Τουρκοκρατία. Πολλοί ιστορικοί θεωρούν πως η Άλωση της Κωνσταντινούπολης σημαίνει το τέλος του Μεσαίωνα και την αρχή της Αναγέννησης. Μάλιστα, πολλοί συμφωνούν στο ότι η μετακίνηση πολλών Ελλήνων της Πόλης στην Ιταλία (και στις άλλες χώρες της Ευρώπης) μετά την Άλωση, επηρέασαν καθοριστικά την Αναγέννηση... (πηγή: newsbeast)
Μετά από δύο (και κάτι) μήνες, πλησιάζουμε στο τέλος αυτής της παράξενης διαδικτυακής διαδρομής...
Το σημερινό είναι το τελευταίο -κατά πάσα πιθανότητα- κείμενο για τη Γλώσσα...!
Σκεφτόμουν τι να βρω για τος τέλος και θυμήθηκα το παρακάτω όμορφο κείμενο από το προηγούμενο βιβλίο της Γλώσσας, που αντικαταστάθηκε από αυτό που κρατάτε στα χέρια σας δύο χρόνια πριν γεννηθείτε (το 2006)... Θυμάμαι πόσο άρεσε στα παιδιά της Έκτης εκείνης της εποχής και πόση κουβέντα κάναμε...!
Ορφέας Περίδης (πηγή: YouTube)
"Η Παινιώ"
Θυμάμαι το απόγιομα κείνο, που κατέβαινα με το άλογο από του πηγαδιού το μονοπάτι. Το 'χα φορτωμένο χόρτο και ήμουνα πισωκάπουλα καβάλα. Σφύριζα ξέγνοιαστος σαν σπίνος, τραμπάλιζα τα πόδια μου στου Ψαρή την κοιλιά με το ρυθμό της πατημασιάς του και κάπου κάπου ένιωθα τα κρεμάμενα κλωνιά απ' τις ιτιές δίπλα να μου χαϊδεύουν τα μαλλιά, τα μάγουλα...
- Ε, συ με τ' άλογο..., άκουσα ξαφνικά πίσω μου μια κοριτσίστικη φωνή.
Γύρισα. Μια κοπελιά ως δεκατεσσάρων χρονών, στην ηλικία μου, ερχόταν απ' το πηγάδι. Βαστούσε στο κεφάλι έναν τέντζερη* γεμάτο νερό κι από τον τρυφερό της ώμο, που βουλιούσε*, κρεμόταν ένα μικρό βαρελάκι.
- Η Παινιώ είμαι... Δε με θυμάσαι;
- Ε, συ Παινιώ, της έκαμα. Αυτό το βαρελάκι σου κόβει τον ώμο. Δώσ' μου το εδώ, να το κρεμάσω στο σαμάρι.
- Δεν πειράζει... Μη νοιάζεσαι, είπε και τάχυνε το βήμα να με προσπεράσει.
Χτύπησα κι εγώ την κοιλιά του αλόγου ν' ανοίξει πόδι.
- Τι θέλεις τώρα, να παρατρέξουμε; Άντε δώσε το βαρέλι, Παινιώ.
Μα αυτή, όσο της φώναζα, τόσο πιο γρήγορο άνοιγε το βήμα της -σαΐτα! Σχεδόν έτρεχε, σαν να μην ήταν φορτωμένη. Τα γυμνά της πόδια, πατ πατ, στο αφράτο χώμα του μονοπατιού, πηδούσαν ανάλαφρα. Το νερό σκορπιζόταν δεξά ζερβά.
Με δυο καλπασμούς του Ψαρή μου την έφτασα και την ανάγκασα να παραμερίσει για να διαβώ.
- Ε, τι θέλεις;
Κοντοστάθηκε πίσω μου θυμωμένη λίγο.
Να την αφήσω, μου 'λεγε. Δεν ήταν η πρώτη της φορά που κουβαλούσε έτσι νερό. Κι ακόμα μεγαλύτερο βαρέλι σήκωνε. Ουφ, ας πάω στο καλό μου.
Αλήθεια δε σκέφτηκα: Μπορεί να την πρόσβαλλα έτσι, να θέλω να τη βοηθήσω.
Σαν φτάσαμε στα σπίτια, ξεφόρτωσα εγώ το χόρτο στο αχούρι κι έδεσα το άλογο στην αγριοσυκιά.
- Λίγο νερό μου δίνεις; είπα.
Μου 'φερε σε μια χαλκωματένια* κανάτα.
- Ορίστε, μου είπε και στάθηκε μπρος μου και περίμενε.
Την κοίταζα λοξά με τ' αριστερό μου μάτι κι έπινα μεγάλες γουλιές, απρόσεχτα. Ξεχείλισε από την κανάτα -στραβός ήμουνα;- έτρεξε νερό πάνω στο στήθος μου, στο πουκάμισό μου, με κρύωσε...
Αχ, να 'χα μιαν αδελφή σαν την Παινιώ... "Αδελφούλα μου, μη φεύγεις από κοντά μου. Να είμαστε όλο μαζί θέλω". Έτσι μου ερχόταν να της πω. Μα ντρεπόμουν. Δεν ήξερα αν θα της άρεσε να την έλεγα έτσι...
................................................................................................................................................ .
Οι μέρες περνούσαν...
Ένα δειλινό την είδα να είναι ανήσυχη, λίγο φοβισμένη.
- Τι έχεις;
- Έχασα την κατσίκα, ξέρεις, Κωστή. Έλα να πάμε μαζί να τη βρούμε, είπε και μ' έπιασε από το χέρι.
- Από κει πάνω πάμε να να δούμε, απ' τον Αϊ-Γιώργη.
Τρέχαμε πιασμένοι χέρι χέρι. Ύστερα σκαρφαλώσαμε κάτι βράχια. Μπροστά αυτή, πίσω εγώ.
Στην κορυφή, μπροστά στο εκκλησάκι του Αϊ-Γιωργιού, σταματήσαμε κοντανασαίνοντας. Κοιτάξαμε ολόγυρα.
- Α, να την, είπε κι έδειξε κάτω.
Η άσπρη κατσίκα τραβούσε με το σκοινί κρεμασμένο στον λαιμό της, πήγαινε μόνη της για το αχούρι, συνηθισμένη τέτοια ώρα.
- Ε, βλέπεις που φοβήθηκες;
Το εκκλησάκι ήταν ζωσμένο από μια μικρή μισογκρεμισμένη ξερολιθιά*. Η αμυγδαλίτσα εκεί δίπλα είχε βγάλει μικρά γυαλιστερά φυλλαράκια. Έκοψα ένα κλαδί που κρατούσε ακόμα δυο τρία ανθάκια πάνω του.
Η Παινιώ είχε καθίσει σ' ένα βραχάκι, κρέμασε τα πόδια της, ακουμπώντας στα χέρια, τεντωμένα πλάι. Κάτι σαν να ψιλοτραγουδούσε αφηρημένη, κοιτάζοντας πέρα στη θάλασσα, πέρα κει στην όμορφη δύση.
Ο ήλιος βουλιούσε ανάμεσα σε κάτι μελένια σύννεφα. Τα πετροχελίδονα σπάθιζαν άλαλα τον ήσυχο αέρα.
Τη ζύγωσα, χωρίς να της μιλήσω. Ήθελα να της πω πως οι άνθρωποι έπρεπε να 'χουν φτερά στους ώμους και να ρίχνονται μες στον αιθέρα σαν τα χελιδόνια. Πως η ζωή είναι τόσο γλυκιά την ώρα τούτη, που δεν αξίζει να δει κανείς τίποτα άλλο παραπέρα.
Κάτι τέτοια σκεφτόμουν κι έτρεμε η ψυχή μου από λαχτάρα κι από φόβο, γιατί δεν μπορούσα να της τα πω, δεν ήξερα πώς να της τα πω.
Γι' αυτό, σαν γύρισε εκείνη και με κοίταξε με κάτι μάτια που έλαμπαν από γλυκιά μελαγχολία, ταράχτηκα κι έτσι, χωρίς να θέλω, δείχνοντας το κλαδί της είπα απότομα και σοβαρά:
- Μπορείς να το φας αυτό;... Δεν μπορείς! (Χαμογέλασε παραξενεμένη!). Να, εγώ, το τρώω... Και μάσησα την άκρη του. Ύστερα το πέταξα και κατηφόρισα με μεγάλες δρασκελιές*... .
Γεράσιμος Γρηγόρης (διασκευή)
Ερωτήσεις κατανόησης-εργασίες
1. Βρίσκω τη σημασία των λέξεων που έχουν αστερίσκο.
2. Ποια είναι τα πρόσωπα του κειμένου (και ονόματα); Τι ηλικία έχουν;
3. α) Σε ποια εποχή του χρόνου διαδραματίζονται τα γεγονότα και πού;
β) Το κείμενο αναφέρεται στην εποχή μας ή όχι; Πώς το κατάλαβες;
4. Τι δουλειές κάνουν τα παιδιά του κειμένου; Γιατί νομίζεις;
5. Τι νιώθει το αγόρι του κειμένου για το κορίτσι; Εντόπισε χαρακτηριστικά σημεία (φράσεις, ενέργειες, συμπεριφορές) που το δείχνουν.
6. Αποδίδω με δικά μου λόγια το νόημα του κειμένου σε 200-250 λέξεις περίπου.
Μια εβδομάδα πριν τα πούμε από κοντά και συνεχίζουμε τις επαναλήψεις στη Νεότερη Ιστορία μας...
Ενότητα: "Οι Έλληνες κάτω από την οθωμανική και λατινική κυριαρχία"...
Πρώτα απ'όλα, να ευχηθούμε "Χρόνια Πολλά" στην Ελένη και στον Κωστή...
Για σένα, Ελένη...
Δήμος Αναστασιάδης (πηγή: YouTube)
...και για σένα, Κωστή!
Χρόνης Αηδονίδης (πηγή: YouTube)
Κωστή και Ελένη... να σας χαιρόμαστε!!! Τις ευχές μας και την αγάπη μας...! 💙💜💕💖💝
["Αχ Ελένη" (Δήμος Αναστασιάδης-Χρόνης Αηδονίδης), "Μοναχογιός ο Κωσταντής" (παραδοσιακό)]
💞 💫 💞 💫 💞 💫 💞 💫 💞 💫
Και τώρα, ξεκινάμε το ταξίδι προς τον άγνωστο (x)! Μαθηματικά και... εξισώσεις!
Χρησιμοποιούμε τις γνώσεις μας στις πράξεις (φυσικών, δεκαδικών, μεικτών, κλασμάτων) και στις αριθμητικές παραστάσεις, ακολουθούμε κοντινές ή μακρινές διαδρομές, ανακαλύπτουμε τον άγνωστο (x) και προσγειωνόμαστε ομαλά!
Ασκήσεις-προβλήματα
1. Σχηματίζω εξίσωση και τη λύνω...
α) Ποιον αριθμό πρέπει να προσθέσω στο 19 για να μου δώσει 40;
β) Ποιον αριθμό πρέπει να αφαιρέσω από το 100 για να μου δώσει 48;
γ) Από ποιον αριθμό πρέπει να αφαιρέσω το 14,5 για να μου δώσει 25,5;
δ) Ποιον αριθμό πρέπει να πολλαπλασιάσω με το 4 για να μου δώσει 70;
ε) Ποιον αριθμό πρέπει να διαιρέσω με το 2,5 για να μου δώσει 40;
στ) Με ποιον αριθμό πρέπει να διαιρέσω το 70 για να μου δώσει 5;
2. Λύνω τις εξισώσεις:
α) x + (2,5 - 14/5) = 37/10 β) (5 - 3,8) · x = 9 · 3/5
γ) 12,5 - x = 15/10 + 6 δ) x : 2/3 = 23/6 : 12/3
3. Ο Κωστής έχει ένα άλμπουμ όπου συλλέγει τους αγαπημένους του ποδοσφαιριστές. Μέχρι τώρα έχει κολλήσει 264 αυτοκόλλητα στις 32 σελίδες του άλμπουμ. Ο αριθμός των ποδοσφαιριστών που χωράει κάθε σελίδα είναι ο αριθμός της φανέλας του Σαλάχ, του καλύτερου ποδοσφαιριστή της αγαπημένης ομάδας του Κωστή (Νο 11-Λίβερπουλ)!
Πόσα αυτοκόλλητα θέλει ακόμα ο Κωστής για να γεμίσει το άλμπουμ; (Το λύνω με εξίσωση)
4. Η Ελένη πήγε στο σούπερ μάρκετ για να αγοράσει κάποια υλικά που χρειάζεται η μητέρα της για να κάνει ένα γλυκό για τη γιορτή της. Κάποια υλικά είναι στερεά και κάποια υγρά. Το βάρος των στερεών υλικών είναι ίσο με το βάρος των υγρών. Στερεά: 150 γρ. ζάχαρη, διπλάσια ποσότητα σαβαγιάρ και τυρί κρέμα. Υγρά: 200 γρ. χυμός πορτοκάλι, ίδια ποσότητα χυμός φράουλα και δύο συσκευασίες των 225 γρ. κρέμα γάλακτος.
Πόσα γραμμάρια είναι το τυρί κρέμα; (Το λύνω με εξίσωση)
Άσκηση-bonus!
Να βρείτε σε κλάσμα τι μέρος των μαθητών της τάξης μας γιορτάζει σήμερα, να το απλοποιήσετε και μετά να βρείτε το εκατοστιαίο κλάσμα...!
Από την Ιστορία στη Φυσική κι από τα πρώτα χρόνια σκλαβιάς μετά την άλωση της Πόλης στη "Θερμότητα" και τους τρόπους με τους οποίους μεταδίδεται-διαδίδεται...
Αφού κάνετε μια επανάληψη (μπαίνοντας στον πρώτο σύνδεσμο) για να τα θυμηθείτε, στη συνέχεια κάνετε το κουίζ και παίζετε στο παιχνίδι ερωτήσεων "Εκατομμυριούχος" (πάνω σ' αυτά που διαβάσατε)... Όποιος πάρει το 1.000.000, έχει και το 10 στη Φυσική σίγουρο! 😍
Κι επειδή, όπως είπαμε, σήμερα είναι Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου... ο "Πυρρίχιος", ο αρχαιότερος ελληνικός πολεμικός χορός, έτσι όπως τον χόρεψαν στην Τελετή Έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας το 2004...!
19 Μαΐου...
Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου...
Το πανό στο Δημαρχείο Θεσσαλονίκης θυμίζει τη Γενοκτονία και τον ξεριζωμό...
Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου αναφέρεται στις σφαγές και τους εκτοπισμούς εναντίον των ελληνικών πληθυσμών που ζούσαν στην περιοχή του Πόντου, που πραγματοποιήθηκαν από το κίνημα των Νεότουρκων και των εθνικιστών του Κεμάλ την περίοδο του 1914-1923. Τα γεγονότα αυτά οδήγησαν στην εξαφάνιση των ελληνικών κοινοτήτων από την περιοχή όπου ζούσαν επί τρεις χιλιετίες...
Οι μέθοδοι που χρησιμοποιήθηκαν από τους Νεότουρκους ήταν η εκτόπιση (διώξιμο από τα χωριά και τις πόλεις όπου ζούσαν), η εξάντληση από έκθεση σε κακουχίες, τα βασανιστήρια, η πείνα και η δίψα, οι πορείες θανάτου στην έρημο και πάρα πολύ συχνά οι δολοφονίες και εκτελέσεις "εν ψυχρώ" (χωρίς ιδιαίτερο λόγο)...
Ο αριθμός των θυμάτων, σύμφωνα με τις περισσότερες ελληνικές (αλλά και κάποιες ξένες) πηγές, υπολογίζεται σε πάνω από 300.000! Το Κεντρικό Συμβούλιο Ποντίων στη Μαύρη Βίβλο του κάνει αναφορά σε 353.000 θύματα...! (αν και άλλες μεμονωμένες πηγές μιλούν για 100.000-150.000 θύματα)...
Όσοι επέζησαν έφυγαν για τον Άνω Πόντο (Ε.Σ.Σ.Δ. -σημερινή Ρωσία και Ουκρανία, κυρίως) και μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922 βρήκαν καταφύγιο στην Ελλάδα (κυρίως στη Μακεδονία, αλλά και στην περιοχή της Αττικής).
Η Βουλή των Ελλήνων (μετά από εισήγηση του τότε Πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου) αναγνώρισε τη γενοκτονία το 1994 και ψήφισε την ανακήρυξη της 19ης Μαΐου ως "Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων στον Μικρασιατικό Πόντο". (πηγή: Wikipedia)
Αυτά, πριν από 100 χρόνια περίπου, στις αρχές του 20ού αιώνα... Κατά τη διάρκεια και λίγα χρόνια μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο!
Πηγαίνοντας μερικούς αιώνες πιο πίσω, στα μέσα του 15ου αιώνα και μετά, θα θυμηθούμε κάποια αντίστοιχα γεγονότα από τους Οθωμανούς Τούρκους στους ελληνικούς πληθυσμούς της κατακτημένης Βυζαντινής αυτοκρατορίας...
1. Βρίσκω τα αριθμητικά στις φράσεις
και συμπληρώνω τον πίνακα:
«Τ’
Αγνάντια είναι μια προεξοχή στη ράχη ενός βουνού…» «Από πέντε παιδιά που ‘χε το σκολειό την
προηγούμενη χρονιά, τώρα είχε δώδεκα.» «Ο δάσκαλος ξερόβηξε τρεις τέσσερις φορές
και μόλις είπε «ντέτεστε!», αρχίσαμε την ανάγνωση.»
απόλυτα
τακτικά
αναλογικά
επτά
έβδομος
επταπλάσιος
2. Βρίσκω στο κείμενο επίθετα με κατάληξη -ικός
(ή -ικος)… α) τα υπογραμμίζω μαζί με το ουσιαστικό
που συνοδεύουν (π.χ. φωτογραφική μηχανή) β) τα γράφω στα τρία γένη (π.χ. φωτογραφικός, -ή, -ό) γ) φτιάχνω φράσεις (π.χ. φωτογραφικός φακός, φωτογραφική μνήμη,
φωτογραφικό χαρτί)
3. Βρίσκω στις φράσεις τα ουσιαστικά που έχουν κατάληξη -ος (αρσενικά-θηλυκά-ουδέτερα). Τα κλίνω σε όλες τις πτώσεις
ενικού και πληθυντικού αριθμού.
«Χαρά
στον δάσκαλο που ‘χει τέτοια μαθητούδια!» «Φαίνονταν σαν να έπλεαν στο ουράνιο
πέλαγος!» «Η ακτίνα ενός κύκλου είναι το μισό της διαμέτρου του.»
4. Μεταφέρω πρώτα στο παρόν και μετά στο μέλλον
την παράγραφο: «Ακούγονταν ως πέρα στον κάμπο … τέτοιον
δάσκαλο!» 5. Το κείμενο που διαβάσατε είναι
αυτοβιογραφικό κι αναφέρεται στα μαθητικά χρόνια του συγγραφέα. Αποφασίζετε να γράψετε κι εσείς μετά από
χρόνια τη δική σας αυτοβιογραφία. Τι θα θέλατε να θυμάστε από τα χρόνια σας στο Δημοτικό (τώρα που τελειώνει) για να το γράψετε;
Κι επειδή χθες είχε την τιμητική της η Μαριάννα...
*[Το τραγούδι της εισαγωγής είναι παραδοσιακό από την περιοχή της Θράκης. Αφιερωμένο...!
(Ζωντανή ηχογράφηση του συγκροτήματος "Φρικαντέλα")]
